Rakamlarla Dershaneler: 1984’ten 2007’ye Büyüyen Bir Sektör

Türkiye’de ortaöğretim sistemi, artan nüfusa paralel olarak toplumun ihtiyaç duyduğu insan gücünü yetiştirme konusunda dengeli bir gelişme gösteremedi. Üniversiteye giriş sınavındaki rekabet arttıkça, öğrenciler ve aileler okul dışında alternatif arayışına girdi. Bu arayış, özel dershanelerin hızla çoğalmasına yol açtı. Rakamlar bu büyümeyi çarpıcı şekilde gösteriyor.

Dershane sayısı

• 1984: 174 dershane
• 2004 civarı: 2.615 dershane (20 yılda yaklaşık 15 kat artış)
• 2006-2007 eğitim yılı sonu: 3.986 dershane

Öğrenci ve öğretmen sayısı

2007 yılı MEB istatistiklerine göre dershanelerdeki öğrenci sayısı 1.071.827’ye, öğretmen sayısı ise 47.621’e ulaşmıştı. Bu rakamlar, dershanelerin artık eğitim sisteminin önemli bir parçası haline geldiğini gösteriyordu. Sınavlara bağımlı bir eğitim sistemi, eğitimin önemli bir kısmını dershanelere ve özel derslere kaydırmıştı.

Bu büyümenin nedenleri

İlkokuldan itibaren bir yarışın içine sokulan çocuklar ve gençler arasında eğitim rekabeti sürekli arttı. Üniversite kontenjanlarının talebin gerisinde kalması, sınavla öğrenci alan liselere olan ilginin büyümesi ve okulların sınavlara yeterli hazırlık sağlayamadığı düşüncesi, dershanelere olan talebi besledi.

Bir örnek: biyoloji

O dönemde 1,5-2 milyon adayın girdiği üniversite sınavında fen sorularının yaklaşık yüzde 8’i biyoloji sorularıydı. Ancak bu sorulara verilen doğru cevap oranı yüzde 50’nin çok altındaydı. Bu durum, ortaöğretimde biyoloji öğretimiyle ilgili sorunlara işaret ediyordu. Bazı çalışmalar, kullanılan öğretim yöntemlerinin öğrencilerin bazı derslere olan ilgisini azalttığını da ortaya koydu.

Bugün

2015’te dershaneler kapatıldı ve yerlerini özel öğretim kursları aldı. İsim ve yasal statü değişse de, merkezi sınavlara hazırlık talebi devam ediyor.

Sık sorulan sorular

Dershane sayısı neden bu kadar hızlı arttı?
Üniversite kontenjanlarının talebin gerisinde kalması, sınavla öğrenci alan liselere ilginin büyümesi ve okulların sınava yeterli hazırlık sağlayamadığı düşüncesi bu artışın başlıca nedenleri.

Bugün kaç özel öğretim kursu var?
Güncel sayılar için Milli Eğitim Bakanlığı’nın yayımladığı istatistiklere bakmanızı öneririz.

Dershanelerin kapatılması kurs talebini azalttı mı?
Kurumların adı ve yasal statüsü değişti; ama merkezi sınavlara hazırlık talebi devam ediyor.

Dershanelerin tarihini dershanelerin tarihi yazımızda, kapatılma sürecini dershaneler kapatıldı mı yazımızda anlattık. Biyolojiye çalışma önerilerimiz için biyoloji dersine nasıl çalışılır yazımıza bakabilirsiniz.