Dershaneler Kapatıldı mı? 2014 Düzenlemesi ve Bugünkü Durum

“Dershaneler kapatıldı mı?” sorusu hâlâ sık soruluyor. Kısa cevap: Evet, dershaneler resmi olarak kapatıldı. Ama aynı hizmeti bugün özel öğretim kursları veriyor. Bu yazıda sürecin nasıl geliştiğini ve neden bu kurumlara hâlâ ihtiyaç duyulduğunu anlatıyoruz.

Neden dershaneye ihtiyaç duyuldu?

Türkiye’de örgün eğitim okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite olarak kademelere ayrılıyor. Ortaokuldan liseye ve liseden üniversiteye geçişler merkezi sınavlarla yapılıyor. Okullarda kullanılan ölçme sistemi (yazılı ve sözlü sınavlar) ile merkezi sınavlarda kullanılan sistem (çoktan seçmeli testler) birbirinden farklı. Bu fark, öğrencileri okul dışındaki kurumlara yönlendirdi.

Dershaneler bu ihtiyaçtan doğdu ve zamanla eğitimden çok sınava hazırlık odaklı bir öğretim etkinliğine dönüştü. Türkiye’de yapılan birçok araştırma, öğrencilerin zayıf oldukları derslerdeki eksiklerini gidermek ve test tekniği kazanmak için dershaneye gitmeyi zorunlu gördüğünü ve okuldaki öğretimi merkezi sınavlar için yetersiz bulduğunu ortaya koydu.

Eleştiriler

Dershaneler bir yandan öğrencilere fayda sağlarken, eğitimin asıl amacına doğrudan hizmet etmedikleri gerekçesiyle eleştirildi. Sürekli test çözmenin öğrencilerin eleştirel düşünme becerisini olumsuz etkilediği de araştırmacıların dile getirdiği eleştiriler arasında.

Kapatılma süreci

Dershanelerin kapatılması 1960’lardan itibaren birçok kez gündeme geldi. 2014’te yapılan yasal düzenlemeyle dershanelerin kapatılmasına karar verildi ve 2015 itibarıyla dershaneler faaliyetlerine son verdi. Bu kurumların bir kısmı özel okula dönüştü, bir kısmı ise MEB izniyle özel öğretim kursu olarak çalışmaya devam etti.

Bugün durum ne?

Bugün “dershane” dediğimiz kurumların büyük çoğunluğu resmi olarak özel öğretim kursu. Bu kurslar MEB tarafından denetleniyor. Merkezi sınavlar devam ettiği sürece, bu kurumlara olan ihtiyaç da sürüyor.

Kurs seçerken

Kayıt yaptıracağınız kurumun MEB izinli bir özel öğretim kursu olduğundan emin olun. İzin belgesi genellikle kurumda asılı; yoksa sormaktan çekinmeyin.

Dershanelerin tarihini dershanelerin tarihi yazımızda, okul ile kurs arasındaki farkı okul ve kurs arasındaki fark yazımızda anlattık.