Özel Dershaneler ve Kurslar Gerekli mi? Araştırmalardan Notlar

Türkiye’de eğitim büyük ölçüde devlet eliyle planlanıp uygulanıyor. Buna rağmen son on yıllarda hem eğitim kalitesini artırmak hem de toplumdan gelen talepleri karşılamak amacıyla özel girişimler eğitim sektörüne yöneldi. Özel dershaneler ve bugünkü adıyla özel öğretim kursları bu sürecin bir ürünü.

Kurslar nasıl yaygınlaştı?

Özel öğretim kurumları başlangıçta yabancı dil, sanat ve ev ekonomisi gibi alanlarda ders veriyordu. Zamanla şu gelişmeler, sınava hazırlık kurslarının hızla yaygınlaşmasına yol açtı:

• Üniversiteye girişin zorlaşması
• Öğrenci sayısının ve öğrenciler arasındaki rekabetin artması
• Sınavla öğrenci alan liselere olan talebin büyümesi
• Sınav tekniklerinin kurslarda öğretilmesi
• Velilerin çocuklarının daha iyi yetişmesini istemesi

Kalıcı çözüm nerede?

Kurs ihtiyacını azaltmanın yolu, yükseköğretimdeki kontenjan sorununu çözmekten, kaliteli üniversite sayısını artırmaktan ve üniversite mezunlarına iş imkânı sağlamaktan geçiyor. Bu sorunlar devam ettiği sürece, ek eğitim arayışı da sürecek.

Araştırmalar ne diyor?

Türkiye’de dershaneler ve işlevleri üzerine birçok araştırma yapıldı:

• Duman (1984) dershaneleri ve işlevlerini inceledi.
• Tunay (1992) lise öğrencilerini dershanelere yönelten faktörleri araştırdı.
• Umay (2000) dershanelerde öğrencilerin analitik düşünmesinin değil, sınavda çıkabilecek problemlerin olası çözüm kalıplarının öğretildiğini ve öğrencilerin de buna önem veren öğretmenleri tercih ettiğini ortaya koydu.
• Yiğit ve Akdeniz (2001) dershane öğretmenlerinin uygulamalarını inceledi.

Eleştiriden çıkardığımız ders

Umay’ın tespiti bizim için önemli bir uyarı. Bir kursun yalnızca soru kalıpları öğretmesi kısa vadede işe yarayabilir; ama son yıllarda yorum ve akıl yürütme gerektiren sorular arttıkça bu yöntem yetersiz kalıyor. Biz derslerimizde önce konunun mantığını kavratmaya, sonra soru tekniğine geçmeye özen gösteriyoruz.

Sonuç

Kurslar, mevcut sistemde birçok öğrenci için önemli bir destek. Ama ideal olan, okulla rekabet eden değil, okulu tamamlayan ve öğrenciye düşünmeyi öğreten kurslar.

Bu konuyu dershaneler kapatıldı mı ve üniversite hazırlık kurslarının önemi yazılarımızda da ele aldık.