Hazırlık Kurslarının Başarıya Etkisi: Üç Biçim, Farklı Sonuçlar
Hazırlık kursları gerçekten başarıyı artırıyor mu? Bu soru hem velilerin hem de araştırmacıların uzun süredir cevabını aradığı bir soru. Bu yazıda konuyla ilgili araştırmaları özetliyoruz.
Ek eğitimin üç biçimi
Türkiye’de, başka ülkelerde olduğu gibi, okul dışı ek eğitim üç farklı biçimde karşımıza çıkıyor:
- Birebir özel ders: Bir öğretmenin bir öğrenciye özel ders vermesi
- Okulda ücretli ek ders: Okul öğretmenlerinin okul içinde, ders saatleri dışında ders vermesi
- Hazırlık kursları: Okullara benzer şekilde örgütlenmiş, kâr amacıyla çalışan kurumlarda verilen eğitim
Kurslarda neler yapılıyor?
Tansel ve Bircan (2006, 2007), Türkiye’deki hazırlık kurslarının öğretim biçimlerini ayrıntılı olarak incelediler. Kurslarda nitelikli liselere ve üniversitelere giriş sınavlarını kazanmaya yönelik dersler veriliyor. Bunun yanında rehberlik altında üniversite, alan ve meslek seçimi konularında bilgi veriliyor; kişisel gelişim, sınav kaygısıyla başa çıkma, öğrenci koçluğu ve danışmanlık gibi hizmetler sunuluyor.
Araştırmalar ne buldu?
Hazırlık kurslarının başarıya etkisini inceleyen çalışmaların sonuçları tek yönlü değil:
- Bray (1999, 2006), ek eğitimin etkililiği üzerine yapılan araştırmaları gözden geçirdi ve genel olarak olumlu sonuçlara ulaştı.
- Dang ve Rogers (2008) ek eğitimin ekonomik ve eğitsel yönlerini ele alırken başarı üzerindeki etkisini de tartıştı.
- Bazı araştırmalar kursların başarı üzerinde olumlu etkisi olduğunu saptadı; bazıları ise kurslarla başarı arasında anlamlı bir ilişki bulamadı.
- Tansel ve Bircan (2005), lise son sınıf öğrencilerinin kursa gitme kararını etkileyen faktörleri inceledi; öğrencinin önceki başarısının ve motivasyonunun bu kararda belirleyici olduğunu gösterdi.
Neden sonuçlar farklı?
Bir kursun etkisi, kursun niteliğine, öğrencinin başlangıç seviyesine ve kursu nasıl kullandığına bağlı. Kalabalık ve takipsiz bir kurs ile küçük sınıflı, ölçme ve geri bildirime dayalı bir kurs aynı sonucu vermiyor. Ayrıca kursa giden öğrencilerin zaten motivasyonu yüksek öğrenciler olması, etkiyi ölçmeyi zorlaştırıyor.
Bizim çıkardığımız sonuç
Kursun etkili olması için öğrencinin eksiklerine göre plan yapılması, düzenli ölçme ve geri bildirim verilmesi ve öğrencinin bu süreci sahiplenmesi gerekiyor.
Kursa gitmeyi etkileyen faktörleri dershaneye gitmeyi etkileyen faktörler yazımızda, özel dersin etkisini özel dersin başarıya etkisi yazımızda ele aldık.