Ortaokuldan Liseye Geçiş Sistemi: 2000’den Bugüne Değişen Sınavlar
Türkiye’de öğrenci sayısı çok fazla, nitelikli okul sayısı ise sınırlı. Bu dengesizlik, merkezi sınavların önemini artırıyor; çünkü nitelikli devlet okullarına ve birçok özel okula girmenin yolu, merkezi sınavlarda yüksek puan almaktan geçiyor. Ülkemizde kademeler arası geçişi sağlayan iki ana sınav var: ortaokuldan liseye geçişte LGS, liseden üniversiteye geçişte YKS.
2000’den bu yana denenen sistemler
Ortaöğretime geçişte 2000 yılından beri beş farklı sistem uygulandı:
- LGS (Liselere Giriş Sınavı): 2000’lerin başında uygulanan, tek sınava dayalı sistem
- OKS (Ortaöğretim Kurumları Seçme ve Yerleştirme Sınavı): Yine tek sınava dayalı
- OGES / SBS (Seviye Belirleme Sınavları): 6, 7 ve 8. sınıflarda yapılan sınavlar
- TEOG (Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş): 2013-2017 arasında, 8. sınıfta dönemlere yayılmış ortak sınavlar
- LGS (Liselere Geçiş Sistemi): 2018’den bu yana uygulanan bugünkü sistem
Neden bu kadar değişti?
TEOG öncesindeki tek sınavlı sistemler okul müfredatıyla yeterince bağlantılı değildi. Bu yüzden öğrenciler okul derslerini yeterince önemsemiyor, devamsızlık artıyor ve dershanelere olan ihtiyaç büyüyordu.
TEOG bu sorunlara çözüm olarak getirildi. Hedefleri şunlardı:
- Öğrenci, öğretmen ve okul ilişkisini güçlendirmek
- Öğretmenin ve okulun rolünü daha etkin kılmak
- Müfredatın ülke genelinde eş zamanlı uygulanmasını sağlamak
- Sınav kaygısını sürece yayarak azaltmak
- Okul dışı kurumlara olan ihtiyacı azaltmak
- Öğrenci kazanımlarını objektif olarak izlemek
TEOG bu hedeflerin bir kısmına ulaştı ama kurs ihtiyacını ortadan kaldıramadı ve 2018’de yerini bugünkü LGS’ye bıraktı.
Bugünkü sistem
Bugün merkezi sınavla öğrenci alan okullar için 8. sınıfın sonunda tek bir sınav yapılıyor. Bu okulları hedeflemeyen öğrenciler sınava girmek zorunda değil; diğer okullara adrese dayalı yerel yerleştirmeyle geçiliyor. Sınav soruları okuduğunu anlama ve yorumlamaya ağırlık veriyor.
Öğrenci için ne anlama geliyor?
Sistem ne kadar değişirse değişsin, düzenli çalışan, okul derslerini takip eden ve sınav pratiği yapan öğrenci başarılı oluyor.
Sistemler arasındaki farkları LGS ile TEOG farkı yazımızda, tercih dönemine dair önerilerimizi LGS tercih stratejisi yazımızda bulabilirsiniz.