LGS Tercih Stratejisi: Yerleştirme Sistemindeki Riskler ve Dikkat Edilecekler

Liseye geçiş sistemi, 2018’de LGS’ye geçildiğinden bu yana iki ayaklı bir yapıda çalışıyor. Merkezi sınavla öğrenci alan okullar sınav puanına göre, diğer okullar ise adrese dayalı yerel yerleştirmeyle öğrenci alıyor. Bu yapı, tercih yaparken dikkat edilmesi gereken bazı riskleri de beraberinde getiriyor.

Yerleştirme sistemi neden önemli?

Bir yerleştirme sisteminin adil ve etkin olabilmesi, nasıl tasarlandığına çok bağlı. Bu konudaki en bilinen örneklerden biri ABD’nin Boston kentinde uygulanan okul yerleştirme sistemi. Bu sistemde öğrenciler önce birinci tercihleri arasından yerleştiriliyor, yerleşemeyenler ikinci tercihler için yarışıyordu. Türk iktisatçılar Haluk Ergin ve Tayfun Sönmez, oyun teorisini kullanarak bu sistemin öğrencileri tercihlerine göre etkin şekilde yerleştiremediğini gösterdi. Çünkü aileler, gerçek tercihlerini değil, yerleşme şansı yüksek gördükleri okulları yazmaya yöneliyordu. Bu ve benzeri eleştiriler sonucunda Boston’daki sistem değiştirildi.

Bu örnek bize şunu söylüyor: Tercih listesi yazarken sistemin nasıl işlediğini bilmek, en az sınav puanı kadar önemli.

Merkezi yerleştirmede tercih

Merkezi sınavla öğrenci alan okullara yerleştirme, puan ve tercih sırasına göre yapılıyor. Burada en önemli kural, gerçek tercih sıranızı yazmak. Daha çok istediğiniz okulu, “nasıl olsa tutmaz” diye listenin altına yazmanın size bir faydası yok; puanınız yetiyorsa oraya yerleşirsiniz, yetmiyorsa bir sonraki tercihe geçilir.

Riskler

• Tüm tercihleri yüksek puanlı okullara vermek: Hiçbir okula yerleşememe riski doğar. Listenin sonunda mutlaka puanınızın rahatça yettiği okullar olmalı.
• Önceki yılın puanına körü körüne güvenmek: Okulların taban puanları ve yüzdelik dilimleri yıldan yıla değişebiliyor.
• Yerel yerleştirmeyi göz ardı etmek: Merkezi yerleştirmede bir okula yerleşemeyen öğrenci için yerel yerleştirmedeki tercihler de önemli. Adrese yakın okullar hakkında da bilgi toplayın.
• Sadece okul adına bakmak: Okulun ulaşımı, pansiyon durumu, yabancı dil hazırlık sınıfı ve üniversite yerleştirme başarısı da değerlendirilmeli.

Ne yapmalı?

Tercih döneminden önce hedef okulları belirleyin, son birkaç yılın yüzdelik dilimlerini inceleyin ve öğrencinin deneme sonuçlarıyla karşılaştırın. Gerçekçi, hedef ve güvence tercihlerinden oluşan dengeli bir liste hazırlayın.

LGS’ye hazırlık programımızı Kızılay LGS kursları yazımızda anlattık. Tercih döneminde rehberlik birimimizden destek alabilirsiniz.